TÜBİTAK 4009 desteğiyle “Tek Sağlık” yaklaşımı Erzurum Tekman’da çocuklar ve kadınlarla buluşuyor

İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sosyal Hizmet Bölümü öncülüğünde hazırlanan proje, insan, hayvan ve çevre sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyeceği kabulüne dayanan “Tek Sağlık” yaklaşımını kırsal alanda çocukların ve kadınların gündelik yaşam deneyimleriyle buluşturmayı amaçlıyor.

İstanbul’dan Tekman’a gelecek dokuz kişilik disiplinlerarası ekipte profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, araştırma görevlileri ve sağlık personeli yer alıyor. Sosyal hizmet, tıp, moleküler biyoloji ve mikrobiyoloji, sosyoloji, antropoloji, çocuk gelişimi, gıda güvenliği, ekoloji ve koruyucu sağlık gibi farklı alanlardan uzmanları bir araya getiren ekip, üç gün boyunca çocuklar ve kadınlarla uygulamalı çalışmalar gerçekleştirecek.

Çocuklar bilimi deneyerek ve keşfederek öğrenecek

Taşkesen Şehit Nurullah Saraç İlkokulu’nda gerçekleştirilecek çocuk çalışmalarında bilimsel bilgi, gündelik yaşamla ilişkilendirilen uygulamalı etkinliklerle ele alınacak. Mikroskop çalışmaları, bulaş yollarını görünür kılan uygulamalar, su ve hijyen etkinlikleri ile insan, hayvan ve çevre sağlığı arasındaki ilişkiyi ele alan atölyeler aracılığıyla çocukların bilimsel meraklarının desteklenmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra çocuk hakları, çevre–toplum–gelecek ilişkisi, karma meslekler ve duygusal farkındalık konularına yönelik atölyeler gerçekleştirilecek.

Proje, yalnızca üç günlük bir etkinlik programıyla sınırlı kalmayacak. Çalışmalar kapsamında okulda kalıcı bir “Tek Sağlık Çocuk Merak ve Öğrenme Alanı” oluşturulacak. Bilim kitapları ve mikroskoplarla desteklenecek bu alanın, çocukların soru sormaya, araştırmaya, gözlem yapmaya ve bilimle ilişki kurmaya devam edebilecekleri kalıcı bir öğrenme ortamı olması amaçlanıyor.

Kadınlarla tandır başında sağlık, çevre ve dayanışma pratikleri konuşulacak

Projenin bir diğer önemli bileşenini bölgedeki kadınlarla gerçekleştirilecek çalışmalar oluşturuyor. “Tandır Başı Ekolojik Farkındalık ve Sağlık Söyleşileri” ile koruyucu sağlık, sağlık farkındalığı, ekolojik yaşam ve dayanışma pratikleri kadınların kendi gündelik yaşam alanları ve deneyimleri içerisinde ele alınacak.

Çalışmalarda sağlık bilgisinin tek yönlü, aktarılan bir uzmanlık bilgisi olarak değil, kadınların deneyimleri ve yerel bilgiyle buluşan karşılıklı bir öğrenme süreci içerisinde paylaşılması hedefleniyor. Koruyucu sağlık ve sağlık farkındalığına ilişkin bilgilendirmeler ise ekipte yer alan hekim tarafından gerçekleştirilecek.

Amaç, bölgede kalıcı bir sosyal etki oluşturmak

“Kırsalda Sürdürülebilir Tek Sağlık Yaklaşımıyla Bütüncül Güçlenme” projesi, kırsal bölgelerde bilimsel bilgiye erişimin güçlendirilmesini ve sağlık, çevre ve toplumsal yaşam arasındaki ilişkinin bütüncül biçimde ele alınmasını hedefliyor.

Proje ekibi, Tekman’daki çalışmayı kısa erimli bir saha ziyareti olarak değil; çocukların öğrendiklerini ailelerine ve gündelik yaşamlarına taşıyabilecekleri, kadınların bilgi ve deneyimlerinin sürece katılabileceği ve okulda oluşturulacak kalıcı öğrenme alanıyla etkisi uygulama günlerinin ötesine taşınabilecek bir toplumsal etki çalışması olarak değerlendiriyor.

Proje 28–30 Eylül 2026 tarihlerinde Taşkesen Şehit Nurullah Saraç İlkokulu’nda gerçekleştirilecek.

Açılış programı, 28 Eylül 2026 Pazartesi günü saat 10.00’da, Okul Müdürü Gamze Nur Fatsa’nın açılış konuşması ve Proje Yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Emrah Tüncer’in proje hakkında gerçekleştirdiği bilgilendirme ile başladı. Projenin açılış programına Tekman İlçe Emniyet Müdürü Duran Köksal adına Karakol Amiri Melih Başkomiser, Tekman İlçe Millî Eğitim Müdürü Suat Şefil, Tekman Gençlik ve Spor İlçe Müdürü Fatih Arslan, Taşkesen Şehit Nurullah Saraç İlkokulu Müdürü Gamze Nur Fatsa, okul öğretmeni Özhan Öztürk ve Taşkesen Mahallesi Muhtarı Muharrem Gürüz katıldı. 

Program sonunda projeye katkı ve destek sunan kurum ve kişilere teşekkür amacıyla plaket takdimi gerçekleştirildi. Plaketler; Dr. Öğr. Üyesi Emrah Tuncer, Dr. Öğr. Üyesi Funda Pehlevan Karabıyık, Doç. Dr. Anıl Al Rehbolz, Dr. Öğr. Üyesi Yonca Güneş Yücel Atalay, Dr. Çiğdem Tuncer ve Arş. Gör. Şebnem Çelik Uçuran tarafından takdim edildi.