Genç Yetişkinlerde Ultra İşlenmiş Besin Tüketimini Etkileyen Çevresel ve Davranışsal Faktörler Üzerine Bulgular Yayınlandı

“Drivers of ultra-processed food consumption in emerging adults: the influence of obesogenic environment, hedonic hunger, and food choices” başlıklı araştırma, İstanbul’da öğrenim gören 18–29 yaş aralığındaki 407 üniversite öğrencisi üzerinde gerçekleştirildi. Çalışmada, obezojenik çevre algısı, hedonik açlık, besin seçim eğilimleri ve ultra işlenmiş besin tüketimi arasındaki ilişkiler kapsamlı biçimde incelendi.

Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin %65,8’inin yüksek düzeyde ultra işlenmiş besin tüketimine sahip olduğu belirlendi. Fazla kilolu katılımcıların hem obezojenik çevre algısı skorlarının hem de ultra işlenmiş besin tüketim skorlarının daha yüksek olduğu saptandı. 

Çalışmada, obezojenik çevre algısının hedonik açlık ve besin seçim eğilimleriyle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görüldü. Bireylerin sağlıksız besinlere erişimin kolay olduğu, enerji yoğun ve lezzet odaklı besinlerin daha görünür olduğu çevrelerde bulunmaları, yeme isteğini fizyolojik açlıktan ziyade haz ve ödül mekanizmaları üzerinden tetikleyebilmektedir. Araştırma ayrıca hedonik açlığın ultra işlenmiş besin tüketimiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Araştırmanın dikkat çekici yönlerinden biri, dijital besin çevresinin de değerlendirilmiş olmasıdır. Katılımcıların tamamı sosyal medya kullandığını belirtirken, en sık kullanılan platformun Instagram olduğu görüldü. Instagram kullanıcıları arasında en sık karşılaşılan içerik kategorisinin ise %62,4 oranıyla yiyecek görselleri olduğu belirlendi. Bu bulgu, genç yetişkinlerin yalnızca fiziksel çevrede değil, dijital platformlarda da yoğun biçimde besin uyaranlarına maruz kaldığını göstermektedir.

Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinde ultra işlenmiş besin tüketiminin azaltılmasına yönelik stratejilerin yalnızca bireysel beslenme eğitimleriyle sınırlı kalmaması; aynı zamanda çevresel koşulları, psikolojik yeme dürtülerini ve dijital besin uyaranlarını da dikkate alması gerektiğini göstermektedir.

Literatüre ve Beslenme ve Diyetetik alanına sağladıkları değerli bilimsel katkılar nedeniyle bölüm öğretim üyelerimiz Doç. Dr. Hatice Merve Bayram ve Prof. Dr. Arda Öztürkcan’a teşekkür ederiz.