Besin hijyeni; gıdaların üretimden tüketime kadar geçen tüm aşamalarında insan sağlığını tehdit edebilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik risklerin önlenmesini amaçlayan uygulamaların bütünüdür. Temel hedef, gıdaların güvenli, sağlıklı ve tüketime uygun şekilde tüketiciye ulaşmasını sağlamaktır.
Besin kaynaklı enfeksiyonlar, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Sağlık Örgütü (WHO), kontamine besinlerin tüketimi sonucu ortaya çıkan gıda kaynaklı hastalıkların dünya genelinde en sık görülen sağlık sorunları arasında yer aldığını belirtmektedir. Bu nedenle besin hijyeninin sağlanması, özellikle gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Besin hijyeninin ilk basamağını doğru ve bilinçli satın alma oluşturmaktadır. Gıdaların uygun koşullarda üretilmiş olması, ambalajlarının sağlamlığı ve etiket bilgilerinin kontrol edilmesi büyük önem taşır. Son tüketim tarihi geçmiş, ambalajı bozulmuş ürünlerden kaçınılmalı; özellikle et, süt, balık ve süt ürünleri gibi çabuk bozulabilen gıdaların seçiminde daha dikkatli olunmalıdır. Sokak sütü yerine pastörize veya UHT sütler tercih edilmeli, çiğ sütten yapılmış ve olgunlaştırılmamış ürünler tüketilmemelidir.
Depolama sürecinde gıdaların türüne uygun sıcaklık ve koşullarda muhafaza edilmesi gerekmektedir. Soğuk zincirin korunması, mikrobiyolojik risklerin önlenmesinde temel bir unsurdur. Çabuk bozulabilen gıdalar alışverişin ardından kısa sürede uygun koşullarda saklanmalı, donmuş ürünlerde çözünme belirtileri olmamasına dikkat edilmelidir.
Hazırlama ve pişirme aşamaları besin hijyeninin en kritik basamakları arasındadır. Bu süreçte kişisel hijyen kurallarına uyulmalı, çapraz bulaşmayı önlemek amacıyla çiğ ve pişmiş gıdalar ayrı ekipmanlarla hazırlanmalıdır. Hayvansal kaynaklı besinler yeterli iç sıcaklığa ulaşacak şekilde pişirilmeli, çiğ veya az pişmiş tüketimden kaçınılmalıdır.
Servis aşamasında ise besinlerin uygun sıcaklıkta sunulması, hijyenik servis ekipmanlarının kullanılması ve gıdaların uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi gerekmektedir. Artan yiyecekler uygun koşullarda saklanmalı ve tekrar tüketiminde hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
Besin hijyeni; doğru satın alma, uygun depolama, güvenli hazırlama ve pişirme, hijyenik servis ve etiket okuma alışkanlıklarını kapsayan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesinde ve toplum sağlığının korunmasında temel bir rol üstlenmektedir.
© Copyright 2022 İstanbul Gelişim Üniversitesi Tüm Hakları Saklıdır.
