20 Ağustos 2026
Yeni Yayın: Besin Hazırlama Becerileri ve Ultra İşlenmiş Gıda Tüketimi Arasındaki İlişki Değerlendirildi
Bölümümüz öğretim üyelerinden Doç. Dr. Hatice Merve Bayram ve Prof. Dr. Arda Öztürkcan tarafından yürütülen çalışma, Nutrients adlı Q1 dergide yayımlandı. Çalışmada, yetişkinlerin yemek pişirme ve besin hazırlama becerileri, dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı ve Akdeniz diyetine uyumları ile ultra işlenmiş gıda tüketimleri arasındaki ilişki incelendi.
“Food Preparation Skills, Digital Diet Literacy, Mediterranean Diet Adherence, and Ultra-Processed Food Consumption Among Adults Residing in Istanbul: A Cross-Sectional Study” başlıklı araştırma, İstanbul'da yaşayan 293 yetişkin ile gerçekleştirildi. Araştırmada katılımcıların yemek pişirme ve besin hazırlama becerileri, dijital sağlıklı beslenme okuryazarlıkları, Akdeniz diyetine uyumları ve ultra işlenmiş gıda tüketimleri geçerli ve güvenilir ölçüm araçları kullanılarak değerlendirildi.
Araştırma sonuçları, katılımcıların %57'sinin yüksek düzeyde ultra işlenmiş gıda tüketimine sahip olduğunu ortaya koydu. Yüksek düzeyde ultra işlenmiş gıda tüketen bireylerin daha genç olduğu, evde daha az sıklıkla yemek pişirdiği ve daha sık dışarıdan yemek sipariş ettiği belirlendi. Ayrıca bu bireylerin yemek pişirme ve besin hazırlama becerileri ile Akdeniz diyetine uyum düzeylerinin daha düşük olduğu saptandı.
Çok değişkenli analizler, yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi, evde yemek pişirme ve dışarıdan yemek sipariş etme sıklığı gibi değişkenler dikkate alındığında, daha genç yaşın, daha düşük besin hazırlama becerilerinin ve Akdeniz diyetine daha düşük uyumun daha yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimiyle bağımsız olarak ilişkili olduğunu gösterdi. Buna karşılık, dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığının ultra işlenmiş gıda tüketimiyle bağımsız bir ilişki göstermediği belirlendi.
Araştırma, ultra işlenmiş gıda tüketiminin azaltılmasına yönelik beslenme eğitiminin yalnızca bilgi aktarımıyla sınırlı kalmaması; besin seçimi, yemek planlama ve besin hazırlama gibi pratik becerilerle desteklenmesinin önemine dikkat çekmektedir. Bulgular, özellikle genç yetişkinlerde sağlıklı beslenme davranışlarının geliştirilmesinde besin hazırlama becerilerinin güçlendirilmesi ve Akdeniz tipi beslenme örüntüsünün desteklenmesinin yararlı olabileceğine işaret etmektedir.
Makalenin tam metnine ulaşmak için tıklayınız:
https://doi.org/10.3390/nu18162585
