İklim Değişikliği ve Sağlık: Halk Sağlığı Hemşireliği Uzmanı Ramazan Demirer’den Çarpıcı Uyarılar

“Küresel Isınma Artık Bir Halk Sağlığı Krizi”

Arş. Gör. Demirer, iklim değişikliğinin sadece çevresel bir sorun olmadığının altını çizerek, “Küresel ısınma artık doğrudan insan sağlığını tehdit eden bir halk sağlığı krizine dönüşmüştür” dedi. Aşırı sıcak hava dalgalarının sıklığının ve şiddetinin her geçen yıl arttığını belirten uzman, bu durumun toplum sağlığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğunu vurguladı. “Aşırı sıcağa maruz kalma bireyde fizyolojik stres, hastalık hatta ölüme bile yol açabilmektedir” uyarısında bulundu. Sıcaklık artışına bağlı olarak bulaşıcı hastalıklarda da artış görülebildiğini ifade etti.

Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, uzmanları harekete geçirirken Demirer, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini doğrudan etkiler (aşırı sıcaklar, soğuklar, fırtınalar, seller, yangınlar), dolaylı etkiler (hava kirliliği, su ve gıda güvenliği sorunları) ve uzun vadeli etkiler (bulaşıcı hastalıklarda artış, kronik hastalıklarda kötüleşme, psikolojik rahatsızlıklar) olarak üç ana başlıkta inceledi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Verileri Endişe Verici

Arş. Gör. Demirer, Dünya Sağlık Örgütü verilerine atıfta bulunarak, iklim değişikliğinin günümüzde her yıl 150 bin kişinin ölümüne neden olduğunu, bu sayının 2030 yılına kadar iki katına çıkmasının beklendiğini ifade etti.

“Küresel ısınmanın etkileri, 2030-2050 yılları arasında her yıl yaklaşık 250 bin kişinin sıtma, ishal, sıcak stresi ve yetersiz beslenme gibi nedenlerle hayatını kaybetmesine yol açacaktır” uyarısında bulundu.

Risk Altındaki Gruplar Kimler?

Halk sağlığı hemşireliği uzmanı olarak konuyu değerlendiren Demirer, iklim değişikliğinden en çok etkilenen grupları şöyle sıraladı:

“Kentlerde yaşayanlar, yoksullar, yaşlılar, çocuklar, gebe kadınlar, kronik hastalığı olanlar ve kıyı bölgesinde yaşayanlar iklim değişiminden en çok etkilenen dezavantajlı gruplar arasında yer almaktadır.”

Özellikle mega kentlerde yaşayanların, yeşil alan azlığı ve betonlaşmanın yarattığı “ısı adası” etkisi nedeniyle daha büyük risk altında olduğunu belirtti.

Sadece Fiziksel Sağlık Değil, Ruh Sağlığı da Tehdit Altında

İklim değişikliğinin psikolojik etkilerine de dikkat çeken Demirer, “Küresel ısınmanın sadece fizyolojik değil psikolojik etkileri de bulunmaktadır. Basit stres sorunlarından kronik strese, anksiyete bozukluklarından öfke kontrolünde azalmaya kadar pek çok sorun, özellikle sıcak hava dalgaları ile ilişkilendirilmektedir” dedi.

Aşırı sıcak havanın neden olduğu stresin; kalp krizinden geçici bilinç kaybına ve trafik kazalarına kadar pek çok sağlık sorununa neden olabileceğini vurguladı.

Aşırı Sıcaklardan Korunma Önerileri

Halk sağlığı hemşireliği uzmanı Ramazan Demirer, vatandaşların sıcak havalardan korunması için şu önerilerde bulundu:

Günün en sıcak saatlerinde, yani 10.00 ile 16.00 arasında mecbur kalınmadıkça dışarı çıkılmamalı. Dışarıda bulunulduğunda açık renkli, hafif ve bol giysiler tercih edilmeli, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı.

Bol miktarda su tüketilmeli, kafeinli ve alkollü içeceklerden uzak durulmalı. Susuzluk hissi olmasa bile günde en az 2-2,5 litre sıvı alınmalı.

Bebek, çocuk ve hayvanlar kapalı araçlarda kesinlikle bırakılmamalı. Araçların iç ısıları, klima olsa dahi park edildikten çok kısa süre sonra tehlikeli seviyelere yükselmektedir.

Sık sık duş alınmalı veya serin bezlerle vücut silinmeli. Evde güneş gören pencereler perde vb. güneşliklerle gölgelendirilmeli.

Ağır, yağlı ve tuzlu yiyeceklerden kaçınılmalı; karpuz, salatalık, yoğurt gibi su içeriği yüksek ve hafif gıdalar tercih edilmeli.

Hemşirelere Büyük Sorumluluk Düşüyor

Uluslararası Hemşireler Birliği’nin “Hemşireler, doğal çevreyi tüketme, kirlilik, bozulma ve yıkıma karşı koruma ve sürdürme sorumluluğunu üstlenmelidir” açıklamasını hatırlatan Demirer, hemşirelerin bu konudaki kritik rolüne işaret etti.

“Küresel ısınma sonucunda yeni sağlık sorunları görülecek ve erken ölümler meydana gelebilecektir. İnsanların sağlık kuruluşlarına başvuru oranı artış gösterecek” diyen uzman, “Halk sağlığı hemşireleri olarak, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini topluma anlatmak, koruyucu önlemleri yaygınlaştırmak ve risk gruplarını korumak bizim temel görevlerimiz arasındadır” dedi.

Demirer, iklim değişikliğiyle mücadelede hem bireysel hem toplumsal düzeyde adımlar atılması gerektiğini, sağlık çalışanlarının da bu sürecin aktif bir parçası olması gerektiğini sözlerine ekledi.